مروری بر اصول و چالش های فرآیند مدیریت ریسک پروژه

نویسنده: محمدعلی هاتفی

چکیده:

مدیریت پروژه وظیفه ای پیچیده است که پیچیدگی آن به بزرگی ابعاد کمی و کیفی پروژه بستگی دارد. پروژه ها در شرایط کنونی بازار و تجارت در هر لحظه از زمان در معرض مواجهه با بحران قرار دارند. محیط پروژه ها بسیار متغیر بوده و شرایط عدم قطعیت، بسیارند و این شرایط برای پروژه های بزرگتر مشکل تر نیز می گردد. بدون شک، مدیریت صحیح این ریسک ها، پیش نیاز تسهیل شرایط بحران پروژه ها می باشد و ضرورت دستیابی به علوم وابسته و گسترش این علوم، کاملاً آشکار است. این مقاله به فرآیند مدیریت ریسک پروژه پرداخته، اصول و چالش های مربوطه را تجزیه و تحلیل می نماید.

بخشی از مقاله:

در این فاز که به آن تشخیص ریسک نیز می گویند، لیست رویدادهایی که ممکن است رخ دهد و لیست علل و سناریوهای ممکن رخ دادن رویدادهای مذکور تهیه می شود. ورودی های این فاز، مواردی چون برنامه مدیریت ریسک، خروجی های برنامه ریزی پروژه ( ساختار شکست فعالیتها، برنامه ری منابع، منطق و برنامه زمانبندی و ….)، تجارب و اسناد ثبت شده و گزارشات رسمی پروژه می باشد.
تکنیک های زیادی برای شناسایی ریسک وجود دارد، مانند جلسات طوفان فکری، چک لیست، پرسشنامه و مصاحبه، تکنیک گروههای دلفی، سیستمهای دینامیکی، نمودار نفوذ، تکنیک های آنالیز سیستم، آنالیز تهدیدها، فرصت ها، ضعف ها و قدرتها  و نمودار علت و معلول . معمو ً لا در شناسایی ریسک بکار بردن ترکیب مناسبی از تکنیک ها مطلوب بوده و توصیه می گردد.
پس از شناسایی ریسک ها باید آنها را ساختار دهی کرد. ماتریس ریسک پروژه  بعنوان یکی از ابزار های ساختاردهی ریسک های شناسایی شده، پیشنهاد می گردد. در این ماتریس سه بعدی که بسته به بزرگی و مقتضیات پروژه قابل توسعه می باشد، ریسک ها بر اساس کلاس، نوع و طبقهء ریسک در درایه های ماتریس قرار می گیرند. از آنجایی که نمایش سه بعدی این ساختار ممکن نیست، می توان بازای هر یک از آیتم های کلاس ریسک، یک ماتریس دو بعدی با محور های طبقه ریسک و نوع ریسک ترسیم نمود. یعنی ماتریسی مطابق جدول ( ٢) بازای هر یک از کلاس های ریسک تشکیل داد. ماتریس ریسک پروژه می تواند در طول عمر پروژه و طول عمر محصول ترسیم گردد. در یک محور این ماتریس، دسته ای از ریسک ها ( مث ً لا طبقه های ریسک، انواع ریسک و … ) و در محور دیگر، طول عمر پروژه ویا طول عمر محصول قرار می گیرند. در جداول ( ٣) و ( ۴) نمونه هایی از این نوع ماتریس را مشاهده می کنید. در تعمیم این دو ماتریس، ستون طول عمر محصول یا پروژه می تواند مطابق ساختار شکست فعالیت ها، در هر سطح مناسب و مورد نیازی گسترش یابد.

مشخصات محصول:

کد محصول: ۸۰۰۰۴